BLOG
Slider

Jak uniknąć płacenia zachowku?

Bardzo często pojawia się pytanie od Klientów jak uniknąć płacenia zachowku. Choć kodeks cywilny posługuje się jedynie pojęciem zachowku bardzo często pojawia się również pytanie o to jak uniknąć płacenia zachówku. O tym czym jest instytucja zachowku i komu zachowek się należy pisałam w artykulke: Sprawy spadkowe – sprawa o zachowek.

Zachowek ma chronić osoby bliskie spadkodawcy przy pominięciu ich przy dziedziczeniu, bądź pozbawienia ich spadku poprzez jego darowanie czy dokonanie zapisu windykacyjnego przez spadkodawcę na rzecz innych osób. Niemniej jednak, zapłacenia zachowku można próbować uniknąć na kilka sposobów. Ważne jest to jakich argumentów użyjemy w Sądzie i czy będziemy w stanie je wykazać.

Wydziedziczenie

Jedną z możliwości uniknięcia zapłaty zachowku jest wydziedziczenie przez spadkodawcę, osoby, która w ocenie spadkodawcy jest niegodna dziedziczenia. Wydziedziczenia można dokonać sporządzając testament, najlepiej notarialny. Aby dokonać skutecznie wydziedziczenia należy również podać przyczynę wydziedziczenia. Polega to na wskazaniu w treści testamentu dlaczego dana osoba jest niegodna dziedziczenia. Główne powody to złe traktowanie przez wydziedziczonego spadkodawcy, stosowanie wobec spadkodawcy przemocy fizycznej czy psychicznej, zerwanie więzi ze spadkodawcą, silne uzależnienie od alkoholu czy innych używek przez wydziedziczonego. Oczywiście są to tylko przykłady. Wydziedziczając konkretną osobę, możemy wydziedziczyć również jego zstępnych, tj, dzieci, wnuków. Z tym, że w przypadku zstępnych, może okazać się trudnym wykazanie w sprawie sądowej, aby dalsi zstępni tj. wnuki spadkodawcy, mieli okazać się niegodnymi dziedziczenia po spadkodawcy, kiedy za jego życia, byli jeszcze małymi dziećmi.

Umowa dożywocia

Kiedy w skład spadku wchodzi nieruchomość, następną z możliwości uniknięcia zapłaty zachowku jest zawarcie za życia spadkodawcy, umowy dożywocia. Niemniej jednak, aby umowa taka była uwzględniona przez Sąd w sprawie o zachowek, musi być realizowana przez osoby, które zawarły umowę dożywocia. Chodzi o to, aby dożywotnik miał zapewnione miejsce zamieszkania, wikt, opierunek oraz niezbędną opiekę. Obecnie zawarcie umowy dożywocia w celu późniejszego uniknięcia płacenia zachowku jest różnie traktowe przez Sądy. Część orzecznictwa uważa, że skoro umowa była wykonywana to zachowek się nie należy. Druga grupa, traktuje zawarcie takiej umowy jako obejście przepisów prawa w celu pokrzywdzenia najbliższych dla spadkodawcy osób. Niemniej jednak w przypadku umowy dożywocia, jeżeli umowa taka była realizowana, mamy duże szanse, że sprawa spadkowa o zachowek zostanie przez nas wygrana.

Darowizna

Następną z możliwości jest uczynienie za życia spadkodawcy darowizny na rzecz konkretnej osoby. W tym przypadku, aby uniknąć zapłaty zachowku, darowizna powinna być uczyniona na rzecz osoby, która nie dziedziczy po spadkodawcy i  przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz, od daty śmierci spadkodawcy. W przypadku osoby, która dziedziczy po darczyńcy, należy rozważyć możliwość odrzucenia spadku w terminie 6 miesięcy od otwarcia spadku.

Przedawnienie roszczenia o zachowek

Żądanie zapłaty zachowku przedawnia się z upływem 5 lat od momentu otwarcia spadku. Pierwszym takim terminem jest dzień śmierci spadkodawcy. W sytuacji, gdy spadkodawca sporządził testament, termin 5 – letni możemy liczyć od momentu otwarcia i ogłoszenia testamentu. Jeżeli, pozew o zapłatę zachowku został wniesiony po upływie 5 - letniego terminu, licząc od wyżej wymienionych terminów, w zależności czy został sporządzony przez spadkodawcę testament, należy przed Sądem podnieść  zarzut przedawnienia roszczenia. Jeżeli doszło do przedawnienia roszczenia, Sąd oddali powództwo o zapłatę zachowku.

Zasady współżycia społecznego i miarkowanie zachowku

Następna z możliwości, chodź mniej skuteczną, jest powoływanie się przez pozwanego w sprawie o zachowek na zasady współżycia społecznego, popularny art. 5 kc. Przepisy prawa dopuszczają także możliwość tzw. miarkowania zachowku, innym słowy próby jego zmniejszenia, polegającej na dążeniu do tego, aby Sąd zasądził od pozwanego zachowek w niższej kwocie.

Jeśli mamy wątpliwości, czy mamy zapłacić zachowek czy możemy uniknąć  zapłaty zachowku, warto skorzystać z porady prawnej profesjonalnego pełnomocnika. W takich sprawach bardzo wiele zależy od stanu faktycznego, a ten może być odmienny dla każdego z przypadków. Należy również wziąć pod uwagę jakie okoliczności jesteśmy w stanie wykazać w sprawie o zachowek.

adwokat Izabela Baran

 

Więcej o sprawach spadkowych przeczytają Państwo w innych artykułach adwokat Izabeli Baran

Ubi societas, ibi ius
Gdzie społeczeństwo, tam prawo.
Slider